"Yeşil Gece" Devam Ediyor! /Reşat Nuri Güntekin(Kitap Yorum)

26 Eylül 2011, 05:00 EDİTÖR

Doğu Polat anlamını bugün de yaşadığımız ölümsüz eseri yorumladı...

Yeşil Gece / Reşat Nuri Güntekin

Reşat Nuri Güntekin, Emile Zola’nın “Gerçek” adlı romanının çevirisini yaptıktan sonra Mustafa Kemal’in, “Gericiliğe karşı, Cumhuriyet’i savunan bir roman yazar mısın? önerisi üzerine1928 yılında “Yeşil Gece” romanını yazmıştır.

Yeşil Gece, Türk edebiyatının önde gelenlerince (Nazım Hikmet, Ahmet Hamdi Tanpınar….), en iyi on kitap içerisinde gösterilmekle beraber, bugün ise unutturulmaya çalışılan kitaplardandır.

Yeşil Gece’nin kısaca konusundan bahsederek olay örgüsünü anlayalım; Köylü bir ailenin çocuğu olan Ali Şahin, medrese eğitimi görmek için İstanbul’a gider. Ancak İstanbul’da gittiği medresede dini, kişisel çıkarlar için kullanan insanları görünce, inancı sarsılır ve öğretmen okuluna yazılır, bilimle tanışır. Anadolu’nun yoksul bir kasabası olan Sarıova’ya öğretmen olarak giden Ali Şahin, kasabadaki aydınlarla, medrese mantığına, kısacası gerici zihniyete karşı büyük savaşım başlatır.

Daha açıklayıcı ve durumu izah edici olması açısından, Birol Emil’in Yeşil Gece hakkındaki görüşüne yer verelim; “Saltanatın kaldırılması, cumhuriyetin ilanı, hilafetin lağvı, tekkelerin, medreselerin, türbe ve zaviyelerin kapatılması; laiklik, kıyafet ve şapka inkılabı, harf ve dil inkılabı, tevhid-i tedrisat kanunu, kadın hakları gibi Türkiye Cumhuriyetini yaratan, Türk cemiyetine yeni bir rejim, zihniyet ve yaşama şekli getiren hareketler, romanda başkahraman Ali Şahin’in mücadelesini yaptığı fikirler ve meselelerdir. Romanın esasını ve yapısını teşkil eden bu mücadele din ile müspet ilim, daha doğrusu dini görüşün hakim olduğu eski zihniyet ile müspet ilim ve laik görüşe dayanan yeni zihniyet arasındaki çatışmadan doğar,” (1)

Reşat Nuri’nin Yeşil Gece romanı din sömürüsüne, gericiliğe karşı Mustafa Kemal Atatürk’ün “silahı” dır. Kemalist devrimi, halka yaymaya çalışmasının öncü kaynaklarından biridir, bu eser.

Reşat Nuri, 1954 yılında kendisine yöneltilen, “bugün de memleketimizde bu tür zararlı (gerici-yobaz) tehlikeli insanların tamamen yok olduğunu, düşünüyor musunuz ?”sorusuna, “eski kuvvetler dediğiniz taraf hala eski halinde, buna karşılık benim de yeni kuvvetler diyeceğim taraf hala bir avuçtan ibaret olduğu için hayır… Devlet sıkı davranabilirse irticai denecek muayyen olaylar çıkmaz; fakat inkılâp daha uzun zaman yerinde sayar, mektepler ve başka vasıtalarla gerçek aydınların sayısını çoğaltacağımız zamana kadar…” cevabını verir.

Yeşil Gece’nin ortaya çıkmasından sonraki yıllarda bile bugün hala gündemden düşmemiştir, dinin sömürülmesi.1950’lerden itibaren iktidarlar aracılığıyla beslenen bu gerici zihniyet, bugün AKP ile iktidar mevzilerini sağlamlaştırmıştır.

Halkı, sefalete sürükleyerek büyüyen gerici zihniyet eğitimin önemini çok iyi anlamıştır. Sadece Fethullah Gülen’in 128 özel okul, 129 dershaneve yaklaşık 500 öğrenci yurdu, var. Tabii bunlar Fethullah’ın kayda geçen medreseleri… Bir de devlet eliyle yürütülen medreseler var, İmam Hatipler....

Yeşil Gece’nin başkahramanı Ali Şahin “medreselerin yeşil gecesi yalnız kendi içlerini karanlığa boğmakla kalmamış, memleketin her yerine yayılmış, her köşesini kaplamış. Zaten bunun başka türlü olmasına da imkânı yoktu. Akıllara, vicdanlara şimdiye kadar hep bu medreseden yetişenler rehberlik ediyorlardı. Bu adamlar karanlıktan gayri ne götürebilirlerdi ki?” diyor.

AKP, “Kanun Hükmünde Kararname” ile Atatürk devrimlerini, ders kitaplarından çıkardı. Bu, onlar için gayet gerekli bir tutum idi. Bu tutum elbet, Kemalist devrimin kazanımlarını bir bir yıkacaktır.Bu anlayışı savunan zihniyet,“Din, çimentodur” şiarıyla, millet anlayışını ortadan kaldırıp, “ümmet” toplumu oluşturulmasının çabası içindedir. ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde “ılımlı İslam” adı altında daha büyük bir din bezirgânlığı rolünü üstlenmişlerdir. Ve bu medrese kafalılar, Devlet tiyatrolarında sahnelenmeye başlanan Yeşil Gece’ye, din düşmanlığı yapıyor diye, yaygara koparmışlardı.

Türkiye Gençlik Birliği’nin gücü bu şartlarda büyüyor. Medrese kafalılar büyük panik içindedirler. Karanlığa alışmış gözleri aydınlıktan korkmakta, haklıdır. Türkiye Gençlik Birliği’ne Fethullah Gülen’in dava açması, YEŞİL GECE’lerin sonuna gelinmesindendir.

Ali Şahin, Sarıova’yı “muharebe alanı” olarak görmekteydi. Bizler de bulunduğumuz köy, mahalle, okul, dershane… neresi olursa olsun her yere “muharebe alanımız” gözüyle bakmalıyız.

Doğu POLAT

Bu haber 1314 defa okunmuştur.